إتان گلبرگ
83
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي )
هدف را در نظر دارد . ابن طاووس در اقبال ( 489 / 274 ) مى گويد : زائر براي همراه بردن به زيارة در گرفته شده است . شاهدي كه براي تاريخ احتمالي تأليف اين كتاب وجود دارد در زائر * 394 آمده است . وى در آنجا از " اجازهاى " ( در روى يك نسخه " كامل الزيارات ابن قولويه " ) چنين مى گويد : كه تا سال 618 ، 252 سال قمري از آن گذشته است ( تاريخها إلى سنة ثماني عشرة وستمائة مائتان وواثنان وخمسون سنة هلالية ) . ( براي اصطلاح سال قمري نك : 354 / p , neugebauer , براي اصطلاح هلاليه [ براي سال هلالي ] نك : 30 / p , chronologie , grohmann ) . در ذريعة 21 ، زائر به عنوان نخستين تأليف ابن طاووس توصيف شده است . مبناى اين اظهار نظر ، گفتار ابن طاووس در كشف است كه " زائر " را در وقتي كه نوشتن آغاز كرده تأليف كرده ( في بداية ما شرعت في التأليف ، در إجازات : في بداية التكليف ) واين كه آن كتاب خالى از اسرار الهى است ( احتمالا اشاره به تأويل معاني باطني ادعيه مختلف ) . به هر روى آقا بزرگ در ذريعة ج 23 چنين حدس مى زند كه تأليفى قبل از منهاح الزائر داشته كه آن نيز مربوط به زيارة جهت خواندن در كنار قبور أئمة [ ع ] بوده است . براي اين حدس ، وى به عبارتى در آغاز زائر استناد مى كند ( در نسخهاى كه من نديدم ) ، متأسفانه آقا بزرگ آن عبارت را بازگو نمى كند وتنها مى گويد " در آغاز مصباح الزائر جملهاى است كه از آن بدست مى آيد ( ما يظهر منه ) كه وى كتابي قبل از مصباح تأليف كرده است " . شواهدى كه در دست است از آن بدست مى آيد كه مصباح الزائر ومنهاج الزائر دو عنوان يك تأليف است ، به همين دليل است كه در إجازات 1 به منهاج الزائر اشاره شده ودر چ 2 در همانجا مصباح الزائر آمده است ( ونيز در إشارات ديگر به اين تأليف در بخشي از نوشتههاى ابن طاووس كه ملاحظه شده است . ) در أصل ، مصباح سه جلد ومشتمل بر زياراتي است كه بايد در كنار قبور أئمة خوانده شود ( نك : إجازات ، جمال الأسبوع 232 ، عاملي ، امل 2 / 205 ) . در مقابل ، " زائر " * ( كه مشتمل بر زياراتي است براي خواندن در كنار قبور پيامبر ، أئمة وديگر أهل بيت ) داراى بيست فصل بوده ودرباره آن نامى از مجلدات نيامده است . اين